Witaminy prenatalne i suplementy dla kobiet w ciąży

Ciąża to okres, w którym organizmy kobiety i rozwijającego się dziecka potrzebują szczególnego wsparcia. Wraz z kolejnymi tygodniami zmieniają się potrzeby żywieniowe – rośnie m.in. zapotrzebowanie na witaminy, składniki mineralne czy nienasycone kwasy tłuszczowe. Dlatego wiele przyszłych mam sięga po witaminy prenatalne – suplementy diety o składzie dopasowanym do tego etapu życia. Mogą one stanowić uzupełnienie zbilansowanej diety i wspomóc prawidłowy przebieg procesów wywołanych przez zmiany hormonalne w ciąży. 

Co powinna suplementować kobieta w ciąży? 

Wśród składników, na które warto zwrócić uwagę w ciąży, najczęściej wyróżnia się pięć szczególnie istotnych. Są to: 

• kwas foliowy (witamina B9) – wspomaga prawidłowy rozwój cewy nerwowej dziecka; jest szczególnie ważny w pierwszym trymestrze i zwykle zaleca się jego przyjmowanie, zanim jeszcze pojawią się pierwsze objawy ciąży, w okresie przygotowania do macierzyństwa; 
• jod – wspiera prawidłową pracę tarczycy mamy oraz rozwój układu nerwowego dziecka;  
• witamina D3 – wspomaga gospodarkę wapniowo-fosforanową i prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego;  
• kwasy DHA (omega-3) – stanowią budulec dla rozwijającego się mózgu i narządu wzroku dziecka; 
• żelazo – zapotrzebowanie na nie rośnie wraz ze zwiększaniem się objętości krwi, suplementacja w ciąży obejmuje ten składnik mineralny zwykle dopiero po 8. tygodniu i na podstawie wyników badań krwi wskazujących na dodatkowe zapotrzebowanie. 

Suplementy dla kobiet w ciąży często zawierają je w jednym preparacie, choć ilości poszczególnych składników mogą się różnić w zależności od trymestru.  

Warto pamiętać również o magnezie, który może wspomagać łagodzenie skurczów mięśni, oraz o tym, że nadmiar witaminy A w formie retinolu może być niekorzystny dla rozwijającego się płodu. Dlatego w witaminach dla kobiet w ciąży najczęściej stosuje się bezpieczny beta-karoten.  

Suplementacja powinna być zawsze konsultowana z lekarzem prowadzącym ciążę – to on, na podstawie wyników badań, poda konkretne zalecenia. 

Jak wybrać witaminy prenatalne? 

Przy wyborze witamin prenatalnych warto w pierwszej kolejności sprawdzić skład preparatu. Istotna jest obecność składników wymienionych powyżej oraz ich ilości w zalecanej porcji – odpowiednie proporcje mogą się różnić w zależności od etapu ciąży. Przykładowo: 

• witaminy dla kobiet w ciąży na 1 trymestr powinny zawierać priorytetowo odpowiednią porcję kwasu foliowego, a także jod i witaminę D3; 
• w drugim trymestrze rośnie zapotrzebowanie m.in. na żelazo – ze względu na zwiększającą się objętość krwi – a także na magnez; 
• w trzecim trymestrze szczególnego znaczenia nabierają kwasy Omega-3, a zwłaszcza DHA, wapń oraz witamina D3. 

Pomocną wskazówką bywa więc informacja na opakowaniu, czy dany suplement jest przeznaczony na konkretny trymestr. 

Warto też zwrócić uwagę na postać preparatu – tabletki, kapsułki czy saszetki do rozpuszczania – i dobrać ją do własnych preferencji. Np. tabletki można łatwo podzielić na mniejsze porcje, a kapsułki pozwalają na szybsze uwolnienie składników w żołądku. Proszek do rozpuszczania jest natomiast łatwy do spożycia, np. przy trudnościach z przełykaniem. 

Przede wszystkim jednak suplementy dla kobiet w ciąży powinny być dobrane uważnie, podobnie jak kosmetyki dla kobiet w ciąży, a ich spożycie musi być ustalone wspólnie z ginekologiem i przebiegać pod kontrolą lekarską. 

Jak długo przyjmować suplementy dla kobiet w ciąży? 

Czas spożywania witamin w ciąży zależy od indywidualnych zaleceń lekarza. Zazwyczaj jednak, jeśli kobieta karmi piersią, specjaliści zazwyczaj zalecają kontynuowanie suplementacji przez cały okres laktacji. W przypadku braku karmienia – warto przyjmować suplementy dla kobiet w ciąży jeszcze przez co najmniej kilka tygodni po porodzie. 

Powód przedłużenia suplementacji wynika z faktu, iż tzw. „czwarty trymestr" – okres połogu i karmienia piersią – to czas, w którym zapotrzebowanie na niektóre składniki może być nawet wyższe niż w samej ciąży. Dotyczy to m.in. DHA, jodu oraz wapnia. Równie istotne mogą być witaminy z grupy B i żelazo. Warto zatem skonsultować tę kwestię z lekarzem prowadzącym.