Powstanie superantybiotyk na odporne bakterie? Obiecujące doniesienia zza oceanu

Przełomowe odkrycie naukowców z Uniwersytetu Harvarda i Uniwersytetu Illinois w Chicago. Opracowany przez badaczy syntetyczny antybiotyk – krezomycyna – wykazuje skuteczność względem lekoopornych bakterii.

1. Antybiotykooporność – wyzwanie współczesnej medycyny
2. Krezomycyna szansą na pokonanie lekoopornych szczepów bakterii
3. Krezomycyna – iskierka nadziei czy rewolucyjny przełom?

Antybiotykooporność – wyzwanie współczesnej medycyny

Antybiotykooporność od lat jest palącym problemem zdrowia publicznego. Szacuje się, że nieskuteczność antybiotyków do 2050 r. będzie powodować 10 mln zgonów rocznie, czyli dwa razy więcej niż teraz.

Obecnie antybiotykooporność zabija więcej osób niż malaria czy AIDS. Tylko w Unii Europejskiej corocznie przeznacza się około 1,5 mld euro na koszty związane z niewłaściwą antybiotykoterapią.

Krezomycyna szansą na pokonanie lekoopornych szczepów bakterii

Amerykańscy badacze opracowali syntetyczny antybiotyk o nazwie krezomycyna. Nowa cząsteczka wiąże się z rybosomami bakteryjnymi, które kontrolują syntezę białek. Niektóre z obecnie stosowanych antybiotyków, np. klindamycyna, wykazują podobny mechanizm działania. Ale bakterie wciąż ewoluują. Wykształcają mechanizmy oporności, polegające na zmniejszeniu powinowactwa rybosomów do cząsteczek leków. Najczęściej poprzez metylację (czyli dodanie grupy metylowej) do rybosomalnego miejsca wiązania.

A jak działa nowa cząsteczka? Krezomycyna przyjmuje dokładną konformację niezbędną do wiązania rybosomów. Co więcej, dzięki usztywnionej strukturze wykazuje do nich bardzo wysokie powinowactwo. Oba te czynniki – odpowiedni układ przestrzenny oraz duża siła wiązania z rybosomami – dają nadzieję, że krezomycyna skutecznie przełamie mechanizmy lekooporności bakterii.

Wstępne wyniki badań in vitro i in vivo są naprawdę obiecujące. Spektrum działania krezomycyny obejmuje zarówno bakterie Gram-ujemne, jak i Gram-dodatnie, w tym wielolekooporne szczepy Staphylococcus aureus (gronkowca złocistego), Escherichia coli (pałeczki okrężnicy) i Pseudomonas aeruginosa (pałeczki ropy błękitnej), które zabijają każdego roku ponad milion osób.

Krezomycyna – iskierka nadziei czy rewolucyjny przełom?

Bez wątpienia wyniki dotyczące krezomycyny rozbudziły nadzieje na odwrócenie trendu narastającej antybiotykooporności. Ale na prawdziwy przełom w codziennej praktyce medycznej musimy jeszcze poczekać. Przed nową cząsteczką faza badań z udziałem ludzi, które – miejmy nadzieję – potwierdzą jej skuteczność i bezpieczeństwo oraz dadzą zielone światło na dopuszczenie do obrotu.

Zanim to się jednak stanie, decydenci nie powinni zaniechać działań legislacyjnych i edukacyjnych prowadzących do optymalizacji stosowania antybiotyków.